Het gebruik van antibiotica is de afgelopen decennia wereldwijd toegenomen. Hierdoor nemen ook de zorgen toe over de ontwikkeling van antibioticaresistentie. Onderzoek laat zien dat zowel antibiotica als hun biologisch actieve afbraakproducten hieraan kunnen bijdragen. Door het grote aantal verschillende antibiotica dat door mens en dier wordt gebruikt, en de vele afbraakproducten die kunnen ontstaan, blijven deze stoffen echter vaak buiten beeld.
Uit het bovenstaande wordt duidelijk dat een geïntegreerde aanpak nodig is om deze stoffen in beeld te brengen, en het noodzakelijk is om meer te meten dan enkele individuele stoffen. In eerdere Expertise artikelen hebben wij omschreven hoe target- en nontarget screening helpen om bekende en onbekende verontreinigingen inzichtelijk te maken (Artikel screening), en waarom bioassays waardevol zijn als een aanvullende techniek voor de biologische effecten van deze stoffen (Artikel bioassays).
In 2026 publiceerde Het Waterlaboratorium een onderzoek in het wetenschappelijke tijdschrift Environmental Toxicology and Chemistry, met daarin een geïntegreerde aanpak om antibiotica en hun biologische effecten beter inzichtelijk te maken. In dit onderzoek werden in totaal 12 bioassays – als onderdeel van 3 bioassay panels – ingezet om antibiotica activiteit te onderzoeken in oppervlaktewater en afvalwater. In parallel werden target screening en doelstoffen analyse als aanvullende technieken ingezet en werden de resultaten onderling vergeleken. Hieruit bleek dat de bioassays regelmatig activiteit detecteerden terwijl chemische analyses geen antibiotica aantoonden, en omgekeerd. Dit bevestigd dat deze geïntegreerde aanpak bijdraagt aan het beter inzichtelijk maken van antibiotica en hun biologische effecten.
Het artikel geeft daarnaast aanbevelingen voor het gebruik van deze geïntegreerde aanpak voor drinkwaterbedrijven en andere waterbeheerders.
Vind je dit onderzoek interessant? Het volledige artikel kun je lezen in Environmental Toxicology and Chemistry.
