Onderzoekers van Het Waterlaboratorium hebben samen met collega’s van het RIVM, de Universiteit van Amsterdam, Deltares, AvecoDeBondt, KWR en Waternet en een nieuwe wetenschappelijke publicatie uitgebracht over de toepassing van bioassays bij de beoordeling van waterkwaliteit. De publicatie beschrijft de ontwikkeling van het instrument “de Sleutelfactor Toxiciteit 2.0 (Engels: Key Factor Toxicity (KFTox))”, een praktisch hulpmiddel voor het in beeld brengen van de toxische druk van chemische stoffen op de waterkwaliteit van oppervlaktewater en drinkwaterbronnen. In de tweede plaats presenteert het artikel de resultaten van een demonstratiestudie waarin het instrument is toegepast monitoringsresultaten van drinkwaterbedrijven Dunea en Waternet.
De Sleutelfactor Toxiciteit maakt gebruik van chemische analyses (het chemiespoor; Engels Bioassay Track) en van bioassays (bioassayspoor; Engels: Bioassay Track). Het onderzoek laat zien dat beide sporen elkaar aanvullen. Chemische analyses geven inzicht in de aanwezigheid en concentraties van bekende stoffen, terwijl bioassays de effecten van complexe mengsels en onbekende stoffen zichtbaar maken. Door beide methoden te combineren ontstaat een zo compleet mogelijk beeld van de waterkwaliteit en de toxicologische druk op mens en milieu.
Met deze publicatie bieden we waterbeheerders en drinkwaterbedrijven een concreet handvat voor de inzet van bioassays binnen waterkwaliteitsmonitoring. Bioassays maken zichtbaar welke biologische effecten mengsels van stoffen in water kunnen veroorzaken, ook wanneer deze stoffen niet volledig bekend zijn of niet met routinematige chemische analyses worden gemeten.
Een belangrijk aspect van de KFTox-aanpak is het handelingsperspectief dat zij biedt. De resultaten van bioassays worden gebruikt om mogelijke risico’s te signaleren, waarna gerichte maatregelen gedefinieerd worden die daadwerkelijk bijdragen aan de verbetering van de waterkwaliteit. Daarmee ondersteunt de methode waterbeheerders bij het prioriteren van acties en het terugdringen van schadelijke emissies, op een wijze die aansluit bij de eisen en doelen van de Kaderrichtlijn Water. Hieronder ziet u een grafische samenvatting van het artikel. Het instrument Sleutelfactor Toxiciteit is te vinden via www.sleutelfactortoxiciteit.nl. Het wetenschappelijke artikel komt binnenkort in het tijdschrift “Environmental Sciences Europe”. Zodra het door het tijdschrift in de definitieve opmaak beschikbaar is gesteld, zullen we dat hier delen.
