Acht opkomende stoffen in beeld: wat betekenen ze voor de drinkwaterkwaliteit?
De afgelopen jaren heeft Het Waterlaboratorium voor Dunea, PWN en Waternet een groot aantal screeningsanalyses uitgevoerd om nieuwe chemische stoffen in onze waterbronnen vroegtijdig te signaleren. Uit deze analyses zijn acht stoffen geselecteerd voor een verdiepende beoordeling. Het doel: betere inzichten krijgen in mogelijk opkomende risico’s en de effectiviteit van onze zuiveringsprocessen.
Wat hebben we onderzocht?
Het gaat om een mix van consumentenproducten, geneesmiddelen, drugsrestanten en een industriële stof. Denk aan het UV‑filter ensulizole, medicijnresten zoals flecaïnide en levocetirizine, metabolieten van pijnstillers en drugs, en trifenylfosfineoxide (TPPO) — een bijproduct van chemische processen. Voor alle acht stoffen is gekeken naar hun gedrag in het milieu, de mate waarin ze worden verwijderd tijdens zuivering en wat dit betekent voor de drinkwaterkwaliteit.
Goede zuivering
Het onderzoek laat zien dat de zuiveringsprocessen van de drinkwaterbedrijven zeer effectief zijn: de meeste stoffen worden grotendeels tot volledig verwijderd. Slechts enkele stoffen worden heel soms in drinkwater gedetecteerd, maar in veel lagere niveaus dan in de bron.
Eén stof krijgt extra aandacht
Voor de prioritering is het PRIO‑model toegepast. Dit model wordt door de drinkwatersector toegepast binnen de risicogestuurd‑monitorensystematiek om inzicht te geven in welke opkomende antropogene stoffen mogelijk extra monitoring nodig hebben.
Zeven stoffen scoren ruim onder de drempelwaarde. Alleen levocetirizine valt op zijn regelmatige aanwezigheid in bronwater en de relatief lage therapeutische dosis waarbij deze stof effectief is als medicijn. Daarom bevelen we aan om deze stof op te nemen in de kwantitatieve analysemethoden.
Waarom is dit belangrijk?
De Europese Drinkwaterrichtlijn vraagt om een risicogestuurde aanpak: kijken naar wat er écht relevant is voor de veiligheid van drinkwater, ook als het om nieuwe of onbekende stoffen gaat. Dankzij brede screeningsanalyses en onze toxicologische kennis kunnen we zulke stoffen vroegtijdig signaleren en beoordelen.
Meer weten over dit project?
Neem contact op met onze chemisch adviseur Tineke Slootweg (tineke.slootweg@hetwaterlaboratorium.nl)
