Hoe is te voorkomen dat er schadelijke stoffen in het milieu belanden die er nooit meer uitgaan? De resultaten van Europees onderzoek naar chemische vervuiling zijn gepresenteerd tijdens het ZeroPM-slotcongres in Brussel. Twee medewerkers van Het Waterlaboratorium waren erbij.
Zodra persistente en mobiele stoffen in het milieu terechtkomen, verspreiden ze zich alle kanten op. Bovendien laten deze forever chemicals zich niet of nauwelijks verwijderen. Ze worden wereldwijd aangetroffen in het milieu en in mensen. Juist omdat verwijderen meestal niet lukt, is het belangrijk chemische vervuiling van water, bodem en lucht te voorkomen. Hiernaar is vijf jaar onderzoek gedaan via het Europese project Zero Pollution of Persistent and Mobile Substances (ZeroPM). Tijdens het eindcongres in september zijn de resultaten gepresenteerd.
Alternatieve stoffen
Een belangrijk thema was alternatieven vinden voor schadelijke stoffen die in de industrie en landbouw worden gebruikt, vertelt senior adviseur Chemische Waterkwaliteit Sanne Brekelmans. Zij was met een collega-adviseur namens Het Waterlaboratorium bij het driedaagse congres. “Ook screening om te achterhalen welke stoffen in het milieu de grootste risico’s vormen kreeg veel aandacht. Binnen het onderzoeksproject zijn onder meer webtools ontwikkeld om persistente en mobiele stoffen beter op te sporen en te begrijpen.”
Duurzame aanpak
De onderzoeken binnen ZeroPM zijn gericht op drie strategieën: preventie, prioritering en verwijderen, verbeeld in een driehoek met stoplichtkleuren. Deze moeten overheden en bedrijven helpen om via een duurzame aanpak chemische milieuvervuiling te bestrijden. Sanne: “Het verwijderen van PFAS uit het milieu kost veel geld en is meestal niet effectief. Daarom kun je beter naar de bron kijken en alternatieven bedenken, waarbij je ervoor moet waken dat alternatieve stoffen weer andere schadelijke effecten hebben.”
Vervolgonderzoek
Weten wat er op Europees niveau gebeurt aan onderzoek naar chemische stoffen is relevant voor Het Waterlaboratorium: “Water is een belangrijk deel van het milieu. Dit project levert aanknopingspunten op voor vervolgonderzoek.” Tijdens het congres sprak ze mensen van collega-waterlaboratoria en lobbyorganisaties: “Zo’n internationale bijeenkomst is een goede manier om ons netwerk scherp te houden. Ik vond ook het heel nuttig om te zien wat er allemaal speelt rond deze stoffengroepen in andere landen.”
Zoey Warmerdam en Sanne Brekelmans bij ZeroPM
